Frag Out! Magazine

człowieka staje się nadzorowanie misji i podej- mowanie decyzji wymagających oceny sytuacyj- nej, a nie ciągłe sterowanie pojazdem. Drugim istotnym kierunkiem jest transport i logistyka. Autonomiczna platforma może prze- wozić zaopatrzenie, amunicję lub inne wyposaże- nie, realizując zadania w trybach pozwalających na podążanie za operatorem, poruszanie się w konwoju, samodzielne pokonywanie wyzna- czonej trasy czy odtwarzanie wcześniej zaplano- wanego przejazdu. W tym przypadku autonomia może ograniczać konieczność angażowania lu- dzi w zadania powtarzalne i wykonywane w śro- dowisku podwyższonego ryzyka. Modułowy charakter systemu pozwala rów- nież na integrację z wyposażeniem specjalistycz- nym, w tym z modułami przeznaczonymi do reali- zacji zadań bojowych. W tym obszarze szczególne znaczenie ma zachowanie wyraźne- go podziału pomiędzy autonomicznym działa- niem platformy a decyzjami podejmowanymi przez człowieka. Autonomia może odpowiadać za przemieszczanie się, nawigację, percepcję otoczenia i realizację określonego zadania, nato- miast wszystkie decyzje wymagające odpowie- dzialności człowieka, w szczególności dotyczące wykorzystania systemów uzbrojenia lub działań o charakterze krytycznym, pozostają pod kontro- lą operatora. SYSTEM ONE-TO-MANY Kolejnym kierunkiem rozwoju systemu jest model One-to-Many, w którym jeden operator nadzoruje wiele autonomicznych platform reali- zujących wspólną misję. W takim środowisku poszczególne pojazdy mogą jednocześnie wykonywać różne zadania, jak prowadzenie rozpoznania, transport wyposa- żenia, zabezpieczenie terenu czy współpraca z innymi modułami specjalistycznymi. Wymiana informacji pomiędzy platformami i nadzór z jed- nego stanowiska operatorskiego pozwalają przejść od pojedynczego systemu do całego ze- społu współpracujących ze sobą jednostek. To właśnie model one-to-many może w przy- szłości znacząco zmienić sposób wykorzystania bezzałogowych systemów lądowych. Operator nie musi już stale sterować każdą platformą z osobna. Może definiować zadania, wyznaczać trasy, monitorować sytuację i przejmować bez- pośrednią kontrolę wtedy, gdy wymaga tego sy- tuacja. W efekcie jego rola przesuwa się z kiero- wania pojedynczym pojazdem w stronę zarządzania całym systemem platform autono- micznych. W tym podejściu człowiek nie znika z procesu decyzyjnego. Autonomia ma przede wszystkim wspierać operatora, zwiększać jego możliwości, ograniczać obciążenie i pozwalać mu koncentro- wać się na decyzjach, które rzeczywiście wyma- gają ludzkiej oceny. To właśnie ten model stanowi jeden z najważ- niejszych kierunków rozwoju nowoczesnych bez- załogowych systemów lądowych. Borimex Group rozwija technologię, która może stać się wspólną platformą autonomii dla wielu typów pojazdów i wielu przyszłych zastosowań. Jej wartość wynika z możliwości integracji z różnymi podwoziami, sensorami, systemami komunikacji i modułami wyposażenia, a następ- nie dostosowania ich do konkretnych scenariu- szy operacyjnych, potrzeb użytkowników i kolej- nych generacji pojazdów. Tę ideę można zamknąć w prostym komunika- cie, który stanowi również podstawę budowy sys- temu: Jeden system. Wiele platform. Różne mi- sje. Pełna kontrola. 54 www.fragoutmag.com

• Cover