Frag Out! Magazine

w odniesieniu do systemu zarządzania zasobami rezerwowymi w Polsce (w kontekście oświadczenia Premiera Rządu RP z dnia 24 kwietnia 2026 r. o zagrożeniu atakiem Rosji na jedno z państw NATO) MODEL SZWAJCARSKI SZKOLENIA WOJSKOWEGO TEKST: POR. REZ. KRZYSZTOF SZYMAŃSKI FOTO: POWER/ADOBE 1. Kontekst geopolityczny i implikacje dla Polski Wypowiedź Premiera Rządu RP z dnia 24 kwietnia 2026 r. wstrząsnęła debatą publiczną w Polsce i na arenie międzynarodowej. Stwierdzenie, że agresja zbrojna Federacji Rosyjskiej na jedno z państw Sojuszu Północnoatlantyckiego może nastąpić „za parę miesięcy‟, nie jest jedynie retoryką polityczną – stanowi ostrzeżenie oparte na analizie wywiadowczej i ocenach sojuszniczych. Polska, jako kraj graniczny NATO posiadający najdłuższą ze wszystkich państw Sojuszu granicę z Obwodem Króleweickim oraz granicę z Białorusią, znajduje się w szczególnie wrażliwym strategicznie położeniu. Od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r., Polska konsekwentnie zwiększa wydatki obronne, osiągając poziom 4% PKB w 2025 r. – najwyższy spośród wszystkich państw NATO. Mimo to sama wartość nakładów finansowych nie gwarantuje gotowości bojowej. Kluczowym elementem skutecznej obrony jest zdolność do szybkiej mobilizacji wyszkolonych rezerw osobowych, a tu Polska boryka się z poważnymi wyzwaniami strukturalnymi. Zawieszenie powszechnego obowiązku zasadniczej służby wojskowej w Polsce w 2009 r. spowodowało drastyczne zmniejszenie puli wyszkolonych rezerw. Armia zawodowa, choć profesjonalna i dobrze wyposażona, liczy zbyt mało żołnierzy, by samodzielnie zapewnić ochronę terytorium kraju w przypadku konfliktu o dużej skali. W tym kontekście – i w świetle słów premiera – zasadne staje się pytanie: czy Polska powinna zwrócić się ku modelowi szwajcarskiemu jako wzorcowi budowania masowej bazy rezerwowej? 2. Model szwajcarski – istota i mechanizmy 2.1. Filozofia obrony totalnej Szwajcarski system obronny oparty jest na doktrynie tzw. obrony totalnej (niem. Gesamtverteidigung), zakładającej zaangażowanie całego społeczeństwa w obronę państwa. Nie chodzi jedynie o armię – chodzi o gotowość obywatelską, logistykę cywilną, ochronę infrastruktury krytycznej oraz wolę walki zakodowaną kulturowo w społeczeństwie. System ten rozwijał się przez stulecia, czerpiąc z doświadczeń wojen religijnych, napoleońskich i obu wojen światowych. Szwajcaria utrzymuje armię opartą na powszechnym obowiązku służby wojskowej dla mężczyzn, z dobrowolną możliwością służby dla kobiet. Żołnierz po odbyciu szkolenia podstawowego pozostaje żołnierzem rezerwy przez kilkanaście lat, regularnie odbywając ćwiczenia odświeżające. W efekcie kraj liczący niespełna 9 milionów mieszkańców dysponuje potencjałem mobilizacyjnym przekraczającym 200 000 wyszkolonych żołnierzy, którzy mogą być powołani i rozmieszczeni w ciągu kilkudziesięciu godzin. 2.2. Struktura i cykl szkoleniowy Szwajcarski system szkolenia wojskowego oparty jest na kilku filarach. Po pierwsze – szkolenie podstawowe (Rekrutenschule) trwające od 18 do 21 tygodni, w zależności od specjalności. Po drugie – cykliczne kursy powtórkowe/ odświeżające (Wiederholungskurse) odbywające się co rok lub co kilka lat przez cały okres służby rezerwowej. Po trzecie – kursy specjalistyczne i dowódcze dla żołnierzy awansujących w hierarchii rezerw. www.fragoutmag.com

• Cover