Frag Out! Magazine
Issue link: https://fragout.uberflip.com/i/1546046
Informacja z obowiązkiem utrzymania w stanie sprawności i kompletności, coroczną inwentaryzacją podczas ćwiczeń oraz możliwością wykupu po zakończeniu służby rezerwowej (po cenie z uwzględnieniem amortyzacji). Wzorzec szwajcarski pokazuje, że rezerwiści dbają o sprzęt lepiej, gdy go faktycznie posiadają i używają – a nie gdy leży zapomniany w magazynie jednostki. PRZYWILEJE ŻOŁNIERZY REZERWY • Przywileje finansowe Skuteczny system rezerw wymaga, by służba rezerwowa była finansowo opłacalna lub przynajmniej neutralna dla rezerwisty. Tam, gdzie udział w ćwiczeniach wiąże się ze stratą finansową lub zawodową, frekwencja spada i system degeneruje się. Analiza systemów NATO wskazuje na kilka kluczowych mechanizmów finansowych stosowanych wobec rezerwistów. Norwegia stosuje model pełnej rekompensaty: rezerwista podczas ćwiczeń otrzymuje żołd równy jego dochodowi z pracy cywilnej (do określonego pułapu), a ewentualną różnicę wypłaca pracodawca i refunduje go państwo. W praktyce rezerwista nie traci nic finansowo podczas ćwiczeń, co eliminuje ekonomiczną barierę uczestnictwa. Szwajcaria stosuje system Erwerbsausfallentschädigung (EO) – ubezpieczenia utraty zarobku: każdy rezerwista odprowadza składkę (podobnie jak na ZUS), z której wypłacane jest świadczenie podczas służby wojskowej, pokrywające ok. 80% zarobków netto. Finlandia wypłaca rezerwistom żołd wojskowy podczas ćwiczeń, który nie jest równy zarobkom cywilnym, ale jest uzupełniany przez pracodawcę do pełnej kwoty (z obowiązku ustawowego). Żołd fińskiego rezerwisty podczas kertausharjoitukset wynosi ok. 10–40 EUR dziennie zależnie od stopnia, z dodatkami za czas rozłąki z rodziną i za specjalność. Pracodawca dopłaca różnicę między żołdem a wynagrodzeniem z umowy. Propozycja dla Polski: stworzenie Funduszu Rekompensaty Służby Rezerwowej (FRSR), finansowanego ze składek pracodawców (analogia do składki na Fundusz Pracy) i budżetu obronnego, który wypłacałby rezerwistom podczas ćwiczeń świadczenie w wysokości 100% ostatniego wynagrodzenia netto. Samozatrudnionym i przedsiębiorcom wypłacane byłoby świadczenie w oparciu o dane wskazujące na utratę zarobku i poniesionych kosztów (np. składka ZUS, opłaty leasingowe, itd…) w okresie ćwiczeń, o ile w tym okresie żołnierz rezerwy nie miał przychodów związanych z prowadzeniem działalności. Oznaczałoby to, że żołnierz rezerwy nie traci finansowo na uczestnictwie w ćwiczeniach – co jest absolutnie kluczowe dla masowego zaangażowania. • Przywileje socjalne i zdrowotne Szwajcarski rezerwista odbywa ćwiczenia z pełnym ubezpieczeniem wojskowym: wszelkie wypadki i urazy podczas służby rezerwowej są pokrywane przez Wojskowe Ubezpieczenie Wypadkowe (MV – Militärversicherung), nawet jeśli nastąpią po zakończeniu ćwiczeń, o ile są skutkiem służby. Ubezpieczenie obejmuje koszty leczenia, rehabilitacji i renty inwalidzkiej. Finlandia zapewnia rezerwistom podczas ćwiczeń bezpłatną opiekę medyczną (w tym stomatologiczną), zakwaterowanie i wyżywienie. Propozycja dla Polski: rozszerzenie ochrony ubezpieczeniowej rezerwistów na cały okres służby rezerwowej (nie tylko podczas ćwiczeń), z wypłatą odszkodowania w przypadku uszczerbku na zdrowiu w związku ze służbą, bezpłatnymi przeglądami lekarskimi i stomatologicznymi przed ćwiczeniami, preferencyjnym dostępem do rehabilitacji wojskowej (WAM i WIM jako placówki dedykowane). • Przywileje edukacyjne i zawodowe Norwegia i USA oferują rezerwistom istotne przywileje edukacyjne: w USA żołnierze Gwardii Narodowej korzystają z programu GI Bill, pokrywającego w pełni koszty studiów wyższych. W Norwegii odbycie pełnej służby wojskowej daje punkty preferencyjne przy rekrutacji na uczelnie wyższe i do służby publicznej. Estonia premiuje aktywnych rezerwistów przy naborach do służby cywilnej i policji. Propozycja dla Polski: @Dodatkowe punkty rekrutacyjne (2 punkty) przy wstępie na studia wyższe w Polsce za odbycie ścieżki B, C lub D PPW, @ Priorytet w naborach do służby publicznej (administracja, policja, straż pożarna, służby specjalne)dla aktywnych rezerwistów, @ Refundacja do 50% czesnego studiów podyplomowych i kursów zawodowych dla rezerwistów aktywnych po 5 latach nieprzerwanych ćwiczeń, @ Dofinansowanie certyfikatów zawodowych przydatnych dla obronności (ratownik medyczny, operator dronów, specjalista IT/cyber). ANALIZA